Ш.Түвдэнбалжир: Стандартын алдаанаас болж зургаан хүний амь эрсдлээ. Одоо үйлдвэрийг зогсоох ёстой

Засгийн газрын 62 дугаар тогтоолын хүрээнд хэрэгжүүлж буй түүхий нүүрсийг орлох сайжруулсан түлшийг нийслэлийн гэр хорооллын иргэдэд бэлтгэн хүргэж байгаа билээ. Сайны хажуугаар саар гэгчээр харамсалтай нь сайжруулсан түлшнээс болж одоогийн байдлаар зургаан иргэн угаартсаны улмаас нас барж, 40 гаруй хүн хордлогын эмчилгээ хийлгэж эхлээд байгаа юм. Үүссэн нөхцөл байдалд хотын захиргаанаас үнэлэлт, дүгнэлт өгч тодорхой шийдвэрүүдийг цаг алдалгүй хийж байгаа ч иргэдийн зүгээс бухимдалтай, айдастай байгаа нь үнэн. Уг түлшний талаар мэргэжлийн байгууллагууд, судлаачид янз бүрийн тайлбар хүргэж байгаа. Бид энэ удаад уг төслийг анх яригдаж байх үед хамтран ажиллахаар санал солилцож байсан Монголын эрдэмтдийн зөвлөлийн эрдэмтэн нарийн бичгийн дарга, доктор Ш.Түвдэнбалжиртай уулзаж ярилцлаа.

-Түүхий нүүрсийг орлох сайжруулсан түлшийг айл, өрх хэрэглэж эхэлсэн ч угаартаж, хордож нас барсан иргэдийн тоо зургаад хүрээд байна... Асуудал юунд байна вэ?

-Хүний амь нас хохирсонд гүнээ эмгэнэж байна. Түүхий нүүрснээс татгалзах санаачилга, бодлого, Засгийн шийдвэрийг дэмжиж байгаа. Сайжруулсан түлшээр нүүрсийг орлох нь зөв. Гэвч энэ төсөл анх яригдсан цагаасаа л мордохын хазгай гэгч болсон. Эхнээсээ хуудуутай болчихсон гэсэн үг.

-Яагаад... ямар алдаа хаанаас үүссэн гэж?

-2018 оны 2-р сард Засгийн газраас ийм шийдвэр гарсаны дараа Монголын эрдэмтдийн зөвлөлийн төлөөллийг “Эрдэнэс Тавантолгой” ХХК-ийн захирал Б.Ганхуяг хүлээн авч уулзсан. Тэнд ШУА-ийн эрдэм шинжилгээний хүрээлэнгийн шилдэгүүд буюу яг энэ асуудлаар олон жил ярьж байсан академич, доктор Б.Пүрэвсүрэн, академич, доктор Авид, ШУА-ийн ерөнхийлөгч асан Д.Баатар, НЭМХ-ийн захирал асан доктор Оюунбилэг, Сайжаа, нүүрсний өндөр технологийн олон улсын зөвлөх, гавьяат Ш.Ялалт нарын 10 гаруй эрдэмтэд оролцсон юм. Энэ үед түүхий нүүрсийг орлох, сайжруулсан түлшийг тус компанийн нүүрсийг ашиглан хийх төсөл яригдаж, бидний санаа бодлыг сонсож байсан юм. Тэгээд хамтран ажиллах гэрээ байгуулж, эрдэмтдийн зөвлөх багийг ажиллуулах гэж байтал одоогийн Ерөнхий сайдын зөвлөх Алтанхуяг гэж нөхөр дундуур нь орж ирээд “тусдаа үйлдвэр байгуулна” гэж болиулаад мэргэжлийн бус Б.Ганбаатар гэдэг хүнийг тус компанийн захиралаар томилсон. Тэгээд Стандарт тогтоодог төрийн байгууллагатай хамтран өөрсдийн дураар, хууль бус стандартын заалт батлуулж, өнөөгийн энэ эмгэнэлт байдлыг үүсгэсэн. Нэгхэн заалтын алдаа олон хүнийг үхлийн аюулд хүргэж байна. УГ компаний зүгээс эрдэмтдийн зөвлөл, тооцоо судалгаа хэрэггүй ээ гэсэн.

-Ямар стандартын ямар заалт вэ?

-MNS:5679//2019 гэсэн Монгол улсын стандартыг 2019 оны 6-р сард гаргасан. Энэ стандартын 3.2 дахь заалт нь нүүрсэн шахмал түлш гэж байгаа. Уг заалтад /нүүрсний нунтгийг холбогчтой, эсвэл холбогчгүй шахаж хийсэн түлш/ гэсэн. Энэ бол буруу заалт. “Тавантолгойн түлш” компанийн үйлдвэрлэлд зориулж зохиосон стандарт. Уг нь дэлхий нийтээр 3.3 буюу /хагас коксжсон шахмал түлш/ нүүрсний хагас коксын нунтагийг холбогч бодис ашиглан хийсэн түлшийг хэлдэг. Зүй нь бид 3.3 дахь стандартын заалтыг ашиглаж түлшээ бэлтгэх ёстой байсан юм. Үүнээс болж дээрх бүх хүндрэлтэй асуудал үүсээд байгаа юм даа. Ямар ч судалгаагүй, тооцоогүйгээр ажлаа эхлүүлсэн.
-Засаг төрийн санаачилсан, хэн нэгний хийж байгаа ажлыг буруутгаж шүүмжлэх нь бидний зорилго биш. Гэхдээ өнөөгийн үүссэн нөхцөл байдал, хүний амь эрсдэхэд нөлөөлсөн хүчин зүйл нь юунд байгаа вэ?

-Зөв. Бусдыг шүүмжлэх гэсний хэрэггүй. Гол алдаа нь юу байна гэдгийг л тодруулж яръя. “Тавантолгой түлш” ХХК нь Герман, Япон, Бээжин, Москва, Солонгос гээд дэлхийн улс орнуудад сайжруулсан түлш үйлдвэрлэдэг стандарт аргаас тэс өөрөөр түлш үйлдвэрлэж эхэлсэн. Өөрөөр хэлбэл өөрсдөө хийе гэсэн санаан дээр, тэр үйлдвэрт зориулсан сайн дурын стандартыг нэвтрүүлсэн. Үүнээс болж угаарын хий, тодруулбал корбаны хүчил, бусад химийн бодисууд холилдсон сөрөг нөлөө гарч байгаа юм. Эрдэмтдийн судалгаа, инженерчлэлийн тооцоо, эрүүл мэндийн нөлөөллийг огт тооцоолоогүй. Нунтаг нүүрсээр түлш хийдэг аргачлал хаана ч байхгүй. Байгалийн нүүрсний бүтцийн 40-25 хувь нүүрс, ус төрөгчийн нэгдэл болдог. Ус төрөгчийн нэгдэл нь нүүрсний эхүүн үнэр, цагаан өнгө зэргийг бий болгодог. Нүүрсийг эхлээд дулааны аргаар боловсруулж, органик хүчлийг нь ялгаж байгаа юм. Түүний дараа ашигладаг. Дэлхий яг ийм л зарчмаар түлш үйлдвэрлэдэг. Гэтэл манайх түүхий нүүрсний нунтгийг шууд хольж шатаагаад байгаа юм.

-Та сайжруулсан түлшийг гадаадын лабораторид шинжлүүлсэн гэсэн. Ямар үр дүн гарч байна вэ?

-Хүний биед сөрөг нөлөөтэй карбоны хүчлийн нэгдлүүд илэрч байна. Үүнээс ч ноцтой зүйлүүд илэрч мэдэхээр байгаа. Улаанбаатар хотыг битүү болгож байгаа, хүний биед сөрөг нөлөө учруулж, үхэлд хүргээд байгаа химийн нэгдлүүд чинь задгай агаарт шатаавал хор. Вакум орчинд шатаавал алт болдог химийн нэгдэл. Нүүрснээс гаргаж байгаа коксыг ашиглаж болно.

-Нэгэнт нөхцөл байдал иймд хүрлээ. Зургаан хүний амь насаар туршаад энэ түлш боломжгүй юм байна гэдэг нь батлагдлаа... Одоо ямар гарц байна вэ?

-Одоо сайжруулсан түлшний үйлдвэрлэлээ даруйхан зогсоох ёстой. Тэгэхгүй бол зургаа байтугай хүн угаартана. Олон хүний амь нас авч одоогүй дээр нь даруйхан зогсоогоод, үйлдвэрийг хаах хэрэгтэй. Иргэдийнхээ амь насыг хороох хөнөөлтэй түлш нийлүүлж байхаар Ерөнхий сайд нэг удаа ард түмнээсээ уучлал гуйгаад тогтоолоо цуцалж, буцаад нүүрсээ түлэх эрхийг нь нээх хэрэгтэй. Тэгэхгүй бол одоогийнхоос ч олон хүн үхэж мэднэ. Аюултай нөхцөл үүссэн байгаа. Мөнгийг олж болно. Тогтоолыг цуцалж болдог. Харин хүнийг дахин хэзэ ч амь оруулж болдоггүй гэдгийг хатуу санаарай. Нэг албан тушаалтныг огцруулахын тулд Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөл нь хуралддаг юм билээ. Тэгвэл зургаан хүн амиа алдчихаад байхад Аюулгүйн зөвлөл хуралд л даа... Үүнийг шийдэхгүй бол нийслэлийн 1,5 сая иргэд хордож мэдэх нь. Энэ үйлдвэрлэл нь зөв. Гол нь үйл ажиллагаандаа мөрдөж байгаа стандартаа өөрчлөөд, бүтээгдэхүүнээ зөв үйлдвэрлэх зайлшгүй шаардлагтай.  

-Сайжруулсан түлшнээс огт болоогүй. Энэ түлш хамгийн шилдэг, сайн түлш гээд хамгаалаад байна. Тэгэхээр түлж болно гэсэн үг. Та болохоор таарахгүй гэлээ..?

-Эд нар сайжруулсан түлшээ өмөөрч мэдэгдэл гаргах нь зөв. Учир нь өмөөрөхөөс өөр аргагүй нөхцөлийг тэд өөрсдөө бүрдүүлчихсэн. Сайжруулсан түлшээ шинжилгээнд өгөхөөр ямар ч алдаа гарахгүй стандартын дагуу гарч байгаа дүгнэлт нь. Гэтэл энэ стандарт нь манайд таарахгүй гэдгийг бодит байдал нь нотолчихлоо. Өөр ямар тайлбар хэрэгтэй юм бэ? Монгол улс нийт хүн амынхаа 50 хувиар дэнчин тавьж энэ төслийг эхлүүлсэн. Стандартынхаа зөв заалтыг л дагачих хэрэгтэй. Буруу заалтыг мөрдсөнөөрөө л өнөөдрийнхүний амь настай холбоотой асуудал яригдаад байна. Стандартын 3.3 гэсэн заалтаар бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх юм бол хүчин чадал, техник, цаг хугацаа их шаардана. Тэгэхээр хүний амь насыг мөнгөөр, түлшээр хэмжиж болохгүй. Үйлдвэрийнхээ технолгийн дэвшлийг өөрчлөх ёстой.
Эх сурвалж:Ulsturch.mn

Сэтгэгдэл бичих

Сэтгэгдлүүд

air max 270 - 27.153.181.18521 цагийн өмнө

I wish to express some thanks to this writer just for rescuing me from this type of scenario. Right after checking through the world wide web and obtaining things that were not productive, I believed my life was done. Living minus the approaches to the problems you've solved all through your entire short article is a serious case, as well as ones which might have in a wrong way affected my entire career if I had not come across your blog post. Your own personal natural talent and kindness in handling all the pieces was helpful. I don't know what I would have done if I hadn't come upon such a point like this. I'm able to at this time relish my future. Thanks for your time so much for the expert and effective guide. I won't think twice to recommend your web page to anybody who needs to have support about this subject. air max 270

nike air max - 27.153.181.312019-12-06 03:39:08

you have got an important blog here! would you wish to make some invite posts on my blog? nike air max

yeezy shoes - 117.26.241.882019-12-03 06:46:11

You made some decent points there. I looked on the web for the issue and located most individuals will go together with along with your website. yeezy shoes

balenciaga speed - 117.26.241.882019-11-30 11:47:49

This actually answered my downside, thank you! balenciaga speed

curry 5 - 27.153.202.1922019-11-27 16:46:25

This actually answered my downside, thank you! curry 5

adidas superstars - 27.153.202.1922019-11-26 13:54:14

Can I just say what a aid to seek out someone who really is aware of what theyre speaking about on the internet. You undoubtedly know how to convey an issue to mild and make it important. Extra individuals have to read this and understand this facet of the story. I cant consider youre not more in style since you definitely have the gift. adidas superstars

hermes - 117.26.240.1012019-11-20 08:21:31

It's best to participate in a contest for among the best blogs on the web. I'll suggest this website! hermes [url=http://www.hermes-handbags.us.com]hermes[/url]

Irgen - 73.42.213.1292019-10-22 12:40:58

Tuwdenbaljir erdemten bish bsihaa setguulch anduuraad baih shig bn da. Nuguuh ni yariltslaga ugch l bdag.

Эрдэмтэн - 139.5.216.1592019-10-13 13:06:07

Монголчууд 1990 оноос хойш төрийн албыг намын алба, төрлийн алба, танил талын алба, цүнх баригчдын алба, авилгал хээл хахуулийн алба болгосон. Гэтэл дэлхийн өндөр хөгжилтэй орнуудад зуу зуун жилийн туршид төрийн албыг “Мерит зарчим”-ын алба болгосоор иржээ. “Меритократия” буюу “Мерит зарчим” нь мөн чанартаа улс төрчид болон төрийн албан хаагчдыг намын харъяалал, намд хандивласан хандив, танил тал, садан төрлийн холбоо, дарга нарын цүнх барьж гүйсэн гүйлт зэргээр нь биш, харин ажил мэргэжлийн өндөр мэдлэг, ур чадвар, дадлага туршлага, ёс суртахууны төлөвшил зэргээр нь шилж сонгоод хамгийн бага албан тушаалаас нь эхлэн шат дараалуулан дэвшүүлэн ажиллуулдаг зарчим юм. Жишээлбэл, энэ зарчим нь АНУ-ын Төрийн албаны хуулийн гол зарчим болжээ. Монголд 1990 оноос хойш энэ зарчим алдагдаад, монгол төрийн алба бүхэлдээ булингартаж, одоо Монгол мөхөл, сүйрлийн ирмэгт тулж иржээ.

зочин - 139.5.216.1592019-10-13 12:57:13

Монголчууд 1990 оноос хойш төрийн албыг намын алба, төрлийн алба, танил талын алба, цүнх баригчдын алба, авилгал хээл хахуулийн алба болгосон. Гэтэл дэлхийн өндөр хөгжилтэй орнуудад зуу зуун жилийн туршид төрийн албыг “Мерит зарчим”-ын алба болгосоор иржээ. “Меритократия” буюу “Мерит зарчим” нь мөн чанартаа улс төрчид болон төрийн албан хаагчдыг намын харъяалал, намд хандивласан хандив, танил тал, садан төрлийн холбоо, дарга нарын цүнх барьж гүйсэн гүйлт зэргээр нь биш, харин ажил мэргэжлийн өндөр мэдлэг, ур чадвар, дадлага туршлага, ёс суртахууны төлөвшил зэргээр нь шилж сонгоод хамгийн бага албан тушаалаас нь эхлэн шат дараалуулан дэвшүүлэн ажиллуулдаг зарчим юм. Жишээлбэл, энэ зарчим нь АНУ-ын Төрийн албаны хуулийн гол зарчим болжээ. Монголд 1990 оноос хойш энэ зарчим алдагдаад, монгол төрийн алба бүхэлдээ булингартаж, одоо Монгол мөхөл, сүйрлийн ирмэгт тулж иржээ.

Зочин - 122.201.31.792019-10-12 09:20:25

Энэ өөрөө нүүрсний бизнэстэй холбоотой байх нь дээ. Одоо утаа илэрхий бага л байна ш дээ. Ханын пийшин яндан нь сарампай болсон , бүх төрлийн сувгаар өгч байгаа зөвлөлгөө санамжийг олж сонсохгүй үзэхгүй хайхрамжгүй амьдралдаа арчаагүйгүйчүүд нь л ингэж осолдоод бгаа л даа

- 122.201.22.1262019-10-10 23:50:18

эрдэмтэй юм уу чи.Эрдэмтэй гэж харагдахгуй л байна даа.

равдан - 66.181.161.452019-10-10 16:36:48

энэ хэзээ эрдэмтэн болчихвоо хорвоо гэж

- 182.160.36.1912019-10-10 15:10:27

Хүрэлсүх огцор