Монгол банкны ханш

USD / АНУ-ын доллар 2,850.01
CNY / БНХАУ-ын юань 434.98
RUB / ОХУ-ын рубль 38.64
EUR / Евро 3,444.66
KRW / БНСУ-ын вон 2.61
GBR / Английн фунт 3,793.08
JPY / Японы иен 27.27

Улаанбаатар хотын цаг агаар

2022 оны 12 сарын 01, Пүрэв
Ю.Гагарин ердөө л “Поехали”гэж хэлснээр нислэг эхэлсэн юм...

Ю.Гагарин ердөө л “Поехали”гэж хэлснээр нислэг эхэлсэн юм...

Эх сурвалж: Bataar.mn Батаар юу хэлэв 2021-04-12 13:51:45

       1961 оны 04-р сарын 12-ны өдөр Москвагийн цагаар 09 цаг 07 минутад Байконурын сансрын буудлын 1-р талбайгаас хүн төрлөхтөн анх удаа дэлхийн агаар мандлаас тасарч, сансар огторгуйд өөрийн төлөөллөө хүргэсэн юм. Энэ гайхамшигтай хувь тавилан тухайн үеийн ЗХУ-ын сансрын нисгэгч Юрий Алексеевич Гагаринд тохиосон бөгөөд тэрээр олон эрдэмтдийн хичээл зүтгэл, хэд хэдэн туршилтын эцэст бий болсон Восток-1 хөлгөөр хөөрч дэлхийгээ гаднаас нь харсан анхны хүн болсон билээ. Түүний нислэг 108 минут үргэлжилж дэлхийг тойрог замаар хамгийн ойрдоо 169 км-ийн зайтайгаар нэг удаа тойрсон.
        Энэ цаг үе бол хүйтэн дайн гэж нэрлэгддэг үе бөгөөд тухайн үед ЗХУ ба АНУ-ын хооронд сансрыг эзэмших, тэр тусмаа хамгийн түрүүлж сансарт хүн нисгэх өрсөлдөөн нууцаар өрнөж байсан үе юм. Энэхүү өрсөлдөөн нь ЗХУ-ын зүгээс 1957 онд анхны хиймэл дагуул Спутник-1-ийг хөөргөхийн өмнөөс л эхэлсэн гэж үздэг. АНУ-ын Меркури төсөлтэй өрсөлдөх Восток хөтөлбөрийг оросууд нууцаар хөгжүүлж байсан бөгөөд 1960 оны 05-р сараас 1961 оны 03-н сарын хооронд Восток хөлгийн хэд хэдэн туршиилт, тэр тусмаа хүн нисгэх капсулын туршилтууд хийсэн. Туршилт болгон амжилттай байгаагүй ч сүүлийн хоёр туршилт болох Корабль Спутник 4 болоод 5 нь бүрэн амжилттай болсон тул анхны хүн суулгасан нислэгийг хийх боломжтой гэж үзжээ.
Восток-1 хөлөг нь нэг хүнийг л тээвэрлэх зориулалттай байсан бөгөөд нэгдүгээр сонголт нь 27 настай Юрий Гагарин байсан бол нөөц нисгэгчээр Герман Степанович Титов, Григорий Григорьевич Нелюбов нар бэлтгэгдэж байсан юм. Гагариныг нислэг болохоос 4 хоногийн өмнө сонгосон бөгөөд тэрээр сүүлийн хэдэн сарын турш хамгийн их хичээл зүтгэлтэй нь байсан ажээ. Энэхүү сонголтыг хийсэн гол хүн нь сансрын нисгэгчдийн сургалтын удирдагч Николай Каманин байсан юм.
Дараа дараагийн Восток хөлгүүдээс эхний нислэг хэд хэдэн зүйлээрээ өөр байсан юм. Нэгдүгээрт энэ хөлөгийн дохиоллыг дамжуулах туслах хөлөг байсангүй. Тиймээс тэд газрын радио дохиоллын станцуудад л найдаж байсан бөгөөд энэ нь зөвхөн ЗХУ-ын нутаг дэвсгэрүүдэд л байсан юм. Мөн жингийн хязгаарлалтаас болоод аврах хөлөг багтаагаагүй бөгөөд нислэг бүтэлгүйтсэн тохиолдолд 10 хоног сансарт оршин тогтнох нөөц л багтаажээ. Хоёрдугаарт тус хөлөгт дэлхийд буух капсул шийдэгдээгүй байсан тул хөлөг буцаж дэлхийн агаар мандалд ороод нисгэгчээ 7,000 метрийн өндрөөс суудалтай нь шидэн шүхрээр буулгах гэсэн аюултай зарчимтай байлаа. Тимйээс ч түүнийг амьд мэнд эргэж ирэхгүй гэсэн таамаг олны дунд, тэр тусмаа өндөр албан тушаалтнуудын дунд элбэг байсан тул түүнийг сансарт байх хугацаанд цолыг нь ахмадаас хошууч болгон ахиулсан тухай мэдээ хэвлэл мэдээллээр цацагдаж байжээ.
Бас нэг сонирхолтой зүйл нь Гагариныг хөөргөх талбайруу шилжүүлэх үеэр л инженер Герман Лебедев дуулга дээр нь гараараа СССР гэсэн бичгийг бичиж байсан бөгөөд өөр улс орны нутагт буусан тохиолдолд тагнуулч биш сансрын нисгэгч гэж харахад нь тус болно гэж үзжээ.
        04-р сарын 11-нд хөлгийг хөндлөн байрлалтайгаар нислэгийн талбайд аваачин шалгаад нисэх байрлалд шилжүүлсэн. Ингээд Гагарин болон Титов нарыг энэ шөнө нислэгийн тухай бодолгүй сайхан амрахыг зөвлөж, биеийн ерөнхий үзүүлэлтийг хянаж байасн. Тэднийг сайхан амарсан гэдэг ч намтар судлаачид үнэндээ бол хэн нь ч унтаагүй гэсэн байдаг. Мөн сансрын хөлгийг зохиог ч С.П.Кололёв цурам хийлгүй хоносон байна.
12-ны өглөө Москвагийн цагаар 05:30 цагт нисгэгчдийг босгон, цайлсны дараа нислэгийн хувцасыг нь өмсгөөд 07 цаг 10 минутад Гагарин хөлөгт орж холбооны системээ асаажээ. Үргэлжлэх хоёр цагийн хугацаанд Гагаринг дэлгэцээр хянаж байсан бөгөөд тэрээр хөлгийг бүтээсэн Королёв болон Николай Каманин нартай ярилцаж байжээ. Сансрын хөлгийн тагийг хаахад дутуу хаагдсан тул инженерийн багийн гишүүн Олег Ивановский өөрийн биеэр туслан бүрэн хаажээ.
Гагарин хөөргөх цагийг хүлээнгээ зарим нэг хөгжим явуулж өгөхийг хүсч байсан бол өмнөх туршилтуудын 50% нь /24 туршилтаас 12 нь/ амжилтгүй болж байсан тул Королёв маш их түгшиж байлаа. Королёвыг тайвшруулахын тулд эм өгч байсан бол Гагарин харин маш тайван байсан бөгөөд түүний зүрхний цохилт нислэг эхэлхээс 30 минутын өмнө ч минутад 64 байжээ.
Ингээд Москвагийн цагаар 09:07 цагт Королёв “Захын, дунд, гол хөдөлгүүрийг асаа... хөөргөөд өг. Танд сайн нисэхийг хүсэе! Бүх зүйл хэвийн байна” гэж радио холбоогоор хэлсэн бөгөөд Гагарин ердөө л “Поехали”гэж хэлснээр нислэг эхэлсэн юм. 09:17 гэхэд хөөргөх үед ашиглагдах бүх л түлшний савнууд капсулаас салж Восток-1 тойрог замд орсон бөгөөд Гагарин “Бүх зүйл сайн харагдаж байна, бүх зүйл сайн ажиллаж байна, бүх системүүд хэвийн, үргэлжлүүлэе” гэж хэлж байсан бөгөөд “Заря-1, Заря-1 би чамайг сайн сонсохгүй байна. Сэтгэл санаа сайхан байна, Би нислэгээ үргэлжлүүлж...” гэснээр Восток Байканурын газрын станцын радио хүрэээнээс гарчээ.
Түүний тойрог зам Оросын нутаг дээгүүр үргэлжлэн, Камчаткын хойг дээгүүр өнгөрсөн бөгөөд Номхон далайн хойд хэсгээс урагш чиглэн Өмнөд Америкийн урд үзүүрээр тойрон Африк тивийн дээгүүр өнгөрснөөр буцаж Европын нутагт ирж газардахаар төлөвлөгдсөн бөгөөд Гагарин байнга холбоо тогтоож нислэг хэвийн, маршрутын дагуу үргэлжилж байгаа тухай мэдээлэл дамжуулж байсан боловч зарим мэдээллийг нь газрын станцууд хүлээж аваагүй юм.
10 цаг 25 минутаас эхлэн түүнийг газардуулах ажил эхэлсэн бөгөөд энэ нь хөлөг Африк тив дээгүүр явж байх үе юм. Хэд хэдэн удаагийн оролдлого бүтэлгүйтэв. Гэвч Египетийн орчимд явж байх үед буюу 10:35 цагийн орчимд хөлгийн хоёр хөдөлгүүр ахин ажиллаж дэлхийн агаар мандалруу хүчтэй орж ирэв. Ингээд 10:55 цагийн орчимд Восток газраас 7,000 метрийн өндөрт ирсэн үед Гагариныг шидлээ. Газрын гадаргаас 2,5 км-ийн зайд үндсэн шүхэр задарсан бөгөөд Саратов мужид Энгельс хотоос 26 км-ийн зайд 11:05 минутд Гагарин эсэн мэнд газардаж чадсан юм. Түүний энэхүү буултыг сургуульдаа явж байсан хоёр охин харсан бөгөөд “2-3 метрийн хэмжээтэй том бөмбөг газарт унасныхаа дараа ойгоод ахин газардсан. Тэнд нь маш том хонхорхой үүссэн” гэж хэлжээ. Газардсаны дараа асар том бөмбөг болон шүхэр дороос цагаан дуулга, улбар шар өнгийн хувцастай нэгэн гарч ирэхийг харсан нутгийн фермер охины хамт айн ухрахыг харсан Гагарин “Бүү ай. Би тантай адил Зөвлөлтийн хүн, Би Москваруу утсаар ярих ёстой” гэж хэлсэн байдаг.
Ийнхүү Юрий Гагарины сансарт өнгөрүүлсэн 108 минут дэлхий ертөнцийн хөгжилд эргэлт болсноос гадна түүнийг дэлхийн хамгийн алдартай хүн болгож, амьдралыг нь өөрчилсөн билээ.
Тэрээр дэлхийн баатар болохоос гадна ЗХУ-ын суртал ухуулгын нэг том бэлгэдэл болсон бөгөөд түүнийг албан ёсоор угтах Улаан талбайд болсон үйл ажиллагаанд Ю.Цэдэнбал дарга оролцож байсан нь гэрэл зурагт мөнхрөн үлдсэн байдаг.

Буусных нь дараа
May be an image of 1 person and standing

Их Британы хатан хааны хамт
May be an image of 4 people and people standing

Агуу зохион буүтээгч Королёвын хамт
May be an image of 2 people
Эх сурвалж: Bataar.mn Батаар юу хэлэв 2021-04-12 13:51:45

Сэтгэгдэл бичих

Сэтгэгдлүүд

vedspace
plus size disney costume fc real madrid kit dream league soccer for cheap moncler jacket 2019 black rainbow nike air max uptempo 2 shoes for cheap steph curry sour patch shoes mens nfl chiefs gear for cheap vedspace http://www.vedspace.com/
2022-11-26 11:10:43 - 110.86.176.78
adgeminco
coach monogram handbag pandora rose necklace air max 98 charlotte mens oakland raiders 61 rodney hudson nike white elite jersey mk lg th satchel hugo boss slim fit long sleeve polo adgeminco http://www.adgeminco.com/
2022-11-19 07:18:18 - 117.26.220.42
parkedrama
49ers salute to service beanie billig roshe scarpe da ginnastica nero 1960s inspired clothing north face baby denali jacket so kate 120 patent boston red sox dublin hat 300 parkedrama http://www.parkedrama.com/
2022-11-12 03:17:03 - 125.78.218.37
rf-frontier
kittle 75th anniversary jersey rb2140 derrick henry vapor jersey tenis adida nmd r1 black and red jordans 11 retro mahomes green jersey rf-frontier http://www.rf-frontier.com/
2022-11-11 18:55:28 - 110.82.164.211
lvalverde
juju smith schuster clothing moncler ski jumpsuit celtic kit nike steelers new jersey 2020 likely cocktail dresses rs fast womens sneakers puma lvalverde http://www.lvalverde.net/
2022-11-05 01:43:40 - 27.153.143.24
vicksfabs
moncler wilms giubbotto pink lace wedding dress with sleeves paul pierce celtics shirt coach ergo jacquard resort dresses 2021 mercurial vapor xii elite fg football boots vicksfabs http://www.vicksfabs.com/
2022-11-05 00:36:10 - 121.205.214.254
sozhane
nike acg trainerendor low black miami heat 6 lebron james gray with black pinstripe jersey hot pink mk wallet womens petite short sleeve tops adrianna papell pleated dress sozhane http://www.sozhane.com/
2022-10-28 07:07:28 - 117.26.228.68
cindenyolla
dress up play clothes for toddlers england 2021 football shirt 2 moncler 1952 dervaux dwight clark 49ers jersey new orleans pelicans 2020 white wedding slip dress cindenyolla http://www.cindenyolla.com/
2022-10-27 22:16:52 - 59.58.105.11
liorrey
louis vuitton ladies dresses new york mets hat sports authority groupon womens san diego padres 33 james shields home white 2015 mlb cool base jersey michael kors mens jet set backpack nike air monarch 11.5 nike air huarache black junior liorrey http://www.liorrey.com/
2022-10-21 19:40:59 - 117.26.228.68
kbnmart
ganni buy fox racing slasher hat amazon nike kobe xi elite high pandora blue square earrings elite deone bucannon mens jersey arizona cardinals 36 team road two tone nfl red black blue nike lebron soldier 8 kbnmart http://www.kbnmart.com/
2022-10-19 03:29:42 - 110.82.165.138
bez-diploma
bills womens tank top oakley crosslink youth glasses vice nights heat jersey banana republic long sleeve blouse shein black polka dot dress two tone snapback wholesale bez-diploma http://www.bez-diploma.com/
2022-10-17 13:17:12 - 117.26.228.77
lucomania
north face himalayan 800 olivia kim betty boop nursing bouffant cap ray ban rb3447 round metal sunglasses 53mm ny giants shirts amazon tie front ruffle dress lucomania http://www.lucomania.com/
2022-10-08 23:31:41 - 117.26.228.50
koratsci
puma reflective shoes blanc womens plus size sun dresses dark green pinafore dress mexico national soccer team apparel night out wear pittsburgh penguins trucker hat for eu koratsci http://www.koratsci.com/
2022-10-05 03:19:21 - 117.26.223.219
adgeminco
moncler cluny navy dolphins rosen jersey for cheap moncler dog puffer mens business wear striped jacket outfit tennessee vols snapback adgeminco http://www.adgeminco.com/
2022-09-27 16:11:11 - 140.237.14.67
daileen
z supply striped dress lakers city edition jersey black mamba north face trail running vest nike lunar gato green dodge challenger wheel center caps oakley slippers daileen http://www.daileen.net/
2022-09-23 17:58:05 - 140.237.14.83
boominets
adidas copa super shoes liverpool gray kit for cheap ralph lauren polo bear long sleeve moncler agot long jacket kobe xi christmas youth nike cardinals 11 larry fitzgerald black alternate nfl vapor untouchable limited jersey boominets http://www.boominets.com/
2022-09-20 00:58:54 - 110.82.166.70